سلطان محمد مطربي سمرقندي
133
تذكرة الشعراء ( فارسي )
[ « 1 » ] [ عبد اللّه خان ازبك ] [ 940 - 1006 ق / 1533 - 1598 م ] وصف جليل و ذكر جميل شهريار جنّتمكان ، عبد اللّه خان - طاب ثراه - خسرو مذكور ، ولد ارشد شهنشاه مغفور ، اسكندر خان بن جانى بيگ سلطان بن خواجه غوم سلطان بن ابو الخير خان است و سلسلهء انساب اين سلاطين ، به چنگيز خان ، مىپيوندد
--> ( 1 ) . عبد اللّه خان ازبك شيبانى متخلص به ( عوض غازى ) ، در فاصلهء 991 تا 1006 قمرى / 1583 تا 1597 ميلادى ، بر قسمتى از ماوراء النهر حكومت داشته و معاصر دو تن از پادشاهان صفوى ، سلطان محمد خدابنده و شاه عباس كبير بوده است و در فاصلهء سالهاى 989 تا 1005 قمرى ، بارها به مناطق شمال شرقى ايران حمله كرد و شهر هرات را تصرف نمود و على قليخان شاملو و بسيارى از قزلباشان ايران را كشت ، سپس به مشهد و ديگر شهرهاى خراسان هجوم آورد و مدت چهار ماه شهر مشهد را محاصره كرد و پس از تصرف مشهد مدت چهل روز دست به قتل و غارت زد : تاريخ شرفنامهء شاهى ( عبد اللهنامه ) ، تأليف حافظ تتش بن مير محمد بخارى ؛ روضة الصفا ، 8 / 237 ، 238 ، 242 ، 254 ، 259 ، 260 ، 264 ، 267 ، 300 - 308 و صفحات ديگر ؛ تكملة الاخبار عبدى بيگ شيرازى ، ص 161 ؛ خلد برين والهء اصفهانى ، ص 378 ، 379 ، 740 ، 833 - 837 ؛ فهرس التواريخ ، ص 215 ، 218 ، 219 ، 221 ، 222 ، 223 ؛ تذكرهء پيمانه ، ص 572 ، 573 ، 868 ؛ تاريخ منتظم ناصرى ، 2 / 870 ، 878 ، 889 ، 892 ؛ تاريخ ادبيات در ايران ، 2 / 657 ، 828 ، 865 ، 1127 ؛ فهرست ريو ، ص 49 - 51 ؛ ديوان هند ، دكتراته ، ج استون 229 ؛ ايراننامه ، س 6 ، ش 2 ، ص 259 - 279 ؛ نشتر عشق عظيمآبادى ، 3 / 1027 - 1028 ؛ آتشكدهء آذر ، ص 18 ، 22 ، 155 ؛ عرفات العاشقين ص 11 ، 173 ، 182 ، 209 ، 421 و موارد ديگر ؛ مجمع الفصحا 1 / 7 ؛ مآثر جهانگيرى ، ص 468 ، 472 ؛ احسن التواريخ ، ص 510 ، 513 ، 538 ، 553 ، 597 ادبيات فارسى در تاجيكستان ، ص 28 - 31 ؛ تاريخ عالمآراى صفوى ، ص 526 - 527 ، 536 ، 552 ، 569 ، 570 ؛ تاريخ عالمآراى عباسى ص 361 به بعد ؛ تاريخ نظم و نثر در ايران ، ص 487 - 488 ؛ مجمع الخواص ص 16 نمونهء ادب تاجيك ، ص 143 ؛ دانشنامهء ادب فارسى در آسياى مركزى ، 1 / 598 - 599 .